انگليسها شد . بعدها در سال 1909 شركت نفت ايران و انگليس تاسيس و لردستراتكونا « 1 » برياست اولين هيئت مديرهء آن انتخاب شد . در ابتدا شركت با سرمايهء 2 ميليون ليره شروع به كار كرده و متعاقب آن پيشرفتهاى زيادى حاصل گشت . يك لولهء نفت از چاهها تا قريهء ويس نزديك رود كارون كشيده شد و از آنجا از وسط اهواز عبور كرده به جزيرهء آبادان در مصب شط العرب و چند ميل زيردست خرمشهر رسيد . در اين جزيره يك پالشگاه كه قادر به تصفيهء مقادير فراوان نفت خام باشد ساخته شد . جهت توسعهء كامل تأسيسات تهيهء هزينهء بيشترى لازم بود و وقتىكه وزارت دريا دارى انگلستان حاضر شد كه پرداخت كمبود سرمايه را جهت تكميل شركت براى انجام تقبلات خود به منظور تهيهء سوخت مايع به جهت نيروى دريائى بر عهده گيرد فصل جديدى در تاريخ عمليات شركت گشوده شد . هيئتى براى تهيهء گزارش و رسيدگى موضوع روانه شدند و آنها هم گزارش بسيار مساعدى دادند كه در تعقيب آن در 1914 دولت بريتانيا موافقت كرد مبلغ دو ميليون ليره براى توسعهء شركت به كار اندازد . در ايام جنگ شركت نفت خدمات شايانى بدولت انگليس نمود و سوخت مايع جهت كشتىهائى كه در درياهاى مشرق و مديترانه خدمت ميكردند تهيه نموده بعلاوه در زمينهء استفاده از رودخانه‌هاى بين النهرين جهت حمل و نقل نيز خدمات نيكوئى انجام داد . همچنين شركت بنزين ، نفت خام و سفيد و ديگر مواد بمقادير خيلى زيادى براى صحنه هاى جنگ مخصوصا بين النهرين تهيه نمود . اگر اين سوختها نبود بواسطهء كمبود كشتيهاى حمالهء نفت و بالاخره عملى نبودن آوردن اين مواد حياتى جنگى از مراكز دوردست غير ممكن بود كه انگليسها در صحنهء بين النهرين در لشگركشى خود به پيروزى و موفقيت برسند . از موقع اعلام صلح اقدامات مفصل‌تر ديگرى هم در مؤسسات نفت به عمل آمده است . سرمايهء مجاز شركت نفت ايران و انگليس به بيست ميليون ليره ترقى داده شده و از لحاظ توليد ، تصفيه ، پخش و فروش نفت عمليات شركت توسعهء عالمگيرى يافته است . سرمايه‌اى كه دولت

--> ( 1 ) - Lord Strathcona